Η θεωρία στο άρθρο αυτό προέρχεται από την ενότητα 2.1.4 του βιβλίου  «Γενική Χημεία Γ΄ Λυκείου Θετικής Κατεύθυνσης» – Κ. Καλαματιανός σελίδα 307.   Λεπτομερής παρουσίαση του βιβλίου, αποσπάσματά του και τρόποι αγοράς δίνονται στον ιστότοπο:

  https://sites.google.com/site/kalamatianosbooks  

 Το βιβλίο διατίθετα στον παραπάνω ιστότοπο σε ειδική προνομιακή τιμή.

  

 Το βιβλίο διατίθεται στα παρακάτω βιβλιοπωλεία (μεταξύ άλλων):  Ιανός (Σταδίου 24, Αθήνα  –  Αριστοτέλους 7, Θεσ/νίκη), Κορφιάτης (Ιπποκράτους 6, Αθήνα) , Γρηγόρη (Σόλωνος 71, Αθήνα) ΕλευθερουδάκηςΠατάκης, Σαββάλας-Βιβλιορυθμός (Ζωοδ. Πηγής 18 & Σόλωνος, Αθήνα), «Βιβλιοεπιλογή» Γ.Χ.  Αναστασάκης (Σόλωνος 110, Αθήνα) , Βιβλιοχώρα (Χαριλάου Τρικούπη 49, Αθήνα), ΒΕΡΓΙΝΑ, ΨΑΡΑΣ (Θεσ/νίκη), ΠΑΙΔΕΙΑ (Κανάρη 11, Λάρισα).

Σε πολλές περιπτώσεις έχουμε μιλήσει για την συγκέντρωση ενός οξέος ή μίας βάσης σε ένα διάλυμα.

Πώς όμως προσδιορίζεται η συγκέντρωση ενός διαλύματος οξέος ή βάσης;

 Ο ποιο συνηθισμένος τρόπος είναι με την χρήση ενός άλλου διαλύματος βάσης ή οξέος γνωστής συγκέντρωσης (ονομάζεται πρότυπο διάλυμα) που αντιδρά με μία αντίδραση γνωστής στοιχειομετρίας με το οξύ ή την βάση αντίστοιχα στο διάλυμα του οποίου θέλουμε να προσδιορίσουμε την συγκέντρωση. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται ογκομέτρηση.

 Ογκομέτρηση είναι η διαδικασία ποσοτικού προσδιορισμού μίας ουσίας με μέτρηση του όγκου διαλύματος γνωστής συγκέντρωσης (πρότυπου διαλύματος) που χρειάζεται για την πλήρη αντίδραση με την ουσία.

 Ως παράδειγμα μπορούμε να θεωρήσουμε τον προσδιορισμό της συγκέντρωσης διαλύματος ΗCl με διάλυμα ΝaOH γνωστής συγκέντρωσης για παράδειγμα 0,1 Μ. Για να προσδιορίσουμε την συγκέντρωση του διαλύματος ΗCl τοποθετούμε συγκεκριμένο όγκο του για παράδειγμα 20 ml σε κωνική φιάλη (δες Σχήμα 2-20). To διάλυμα γνωστής συγκέντρωσης ΝaOH τοποθετείται σε προχοίδα και προστίθεται σιγά – σιγά στο διάλυμα ΗCl μέχρι η αντίδραση εξουδετέρωσης μεταξύ ΝaOH και HCl να ολοκληρωθεί. Το σημείο στο οποίο στοιχειομετρικά ίσες ποσότητες ΗCl και ΝaOH έχουν αντιδράσει ονομάζεται ισοδύναμο σημείο.

 Iσοδύναμο σημείο είναι το σημείο της ογκομέτρησης, όπου έχει αντιδράσει πλήρως η ουσία (στοιχειομετρικά) με ορισμένη ποσότητα προτύπου διαλύματος.

Ο εντοπισμός του ισοδύναμου σημείου γίνεται με την βοήθεια πρωτολυτικών δεικτών. Oι δείκτες αποκαλύπτουν το ισοδύναμο σημείο με την αλλαγή του χρώματός τους. Το σημείο όπου παρατηρείται χρωματική αλλαγή του ογκομετρούμενου διαλύματος ονομάζεται τελικό σημείο ή πέρας της ογκομέτρησης.

Η ογκομέτρηση διαλύματος οξέος αγνώστου συγκέντρωσης όπως παραπάνω με πρότυπο διάλυμα βάσης ονομάζεται αλκαλιμετρία.

Αντίστοιχα η ογκομέτρηση βάσης αγνώστου συγκέντρωσης από πρότυπο διάλυμα οξέος ονομάζεται οξυμετρία.

  Στην ενότητα αυτή του βιβλίου «Γενική Χημεία» εξηγείται:

  1.  Πως προσδιορίζεται η συγκέντρωση ενός διαλύματος οξέος ή βάσης με την βοήθεια μίας άλλης βάσης ή οξέος αντίστοιχα γνωστής συγκέντρωσης. Η διαδικασία ποσοτικού προσδιορισμού μίας ουσίας με μέτρηση του όγκου διαλύματος γνωστής συγκέντρωσης (πρότυπου διαλύματος) που χρειάζεται για την πλήρη αντίδραση με την ουσία λέγεται ογκομέτρηση.
  2. Το ισοδύναμο σημείο ογκομέτρησης
  3. Η καμπύλη ογκομέτρησης και η χρησιμότητά της για αναλυτικούς σκοπούς
  4. Η ογκομέτρηση ισχυρού οξέος με ισχυρή βάση και δίνεται μία λυμένη σχετική άσκηση-παράδειγμα

Μέρος της ενότητας αυτής όπως εμφανίζεται στο βιβλίο δίνεται εδώ.

 

Advertisements