Οι ασκήσεις  στο άρθρο αυτό προέρχονται από την ενότητα 1.3 του βιβλίου  «Γενική Χημεία Γ΄ Λυκείου Θετικής Κατεύθυνσης» – Κ. Καλαματιανός.   Λεπτομερής παρουσίαση του βιβλίου, αποσπάσματά του και τρόποι αγοράς δίνονται στον ιστότοπο:

  https://sites.google.com/site/kalamatianosbooks  

 Το βιβλίο διατίθετα στον παραπάνω ιστότοπο σε ειδική προνομιακή τιμή.

  

 Διατίθεται επίσης στα εξής  βιβλιοπωλεία (μεταξύ άλλων): Ιανός (Αθήνα – Θεσ/νίκη), Κορφιάτης,  ΓρηγόρηΕλευθερουδάκηςΠατάκης,  Σαββάλας-Βιβλιορυθμός,  Αναστασάκης,  Βιβλιοχώρα.

Όταν θα έχεις ολοκληρώσει την μελέτη αυτής της ενότητας θα είσαι σε θέση να:

  1. Γράψεις τα σύμβολα του Lewis για στοιχεία εάν γνωρίζεις την θέση τους στον περιοδικό πίνακα ή την ηλεκτρονιακή δομή τους
  2. Γράψεις τους ηλεκτρονιακούς τύπους του Lewis για χημικές ενώσεις εάν γνωρίζεις τον μοριακό τύπο τους     
  3. Εξηγήσεις τα βασικά σημεία της Ηλεκτρονιακής Θεωρίας του Σθένους
  4. Περιγράψεις τα διάφορα είδη χημικών δεσμών και να εξηγήσεις πώς  σχηματίζονται χρησιμοποιώντας τους ηλεκτρονιακούς τύπους του Lewis
  5. Γράψεις ηλεκτρονιακούς τύπους για ενώσεις όπου δεν ισχύει ο Κανόνας της Οκτάδας
  6. Να περιγράψεις τις εφαρμογές αλλά και τα «αδύνατα σημεία» της Ηλεκτρονιακής Θεωρίας του Σθένους

 

Ο ηλεκτρονιακός τύπος του Lewis δίνει τις παρακάτω πληροφορίες για μία χημική ένωση:

  •  το είδος των δεσμών που σχηματίζονται μεταξύ των στοιχείων της αλλά και τον τρόπο που σχηματίζονται (ετεροπολικός, ομοιοπολικός)
  • την τάξη των δεσμών (απλός, διπλός ή τριπλός δεσμός) μεταξύ των στοιχείων της
  • τις ιδιότητες της [1]  

 Σε πολλές περιπτώσεις οι ηλεκτρονιακοί τύποι του Lewis και οι δεσμοί που προβλέπονται με τον εμπειρικό αυτό τρόπο μεταξύ των ατόμων χημικών ενώσεων έχουν επαληθευθεί πειραματικά. Στο γεγονός αυτό έγκειται η μέχρι σήμερα χρησιμοποίησή τους αν και βασίζονται σε μία προκβαντική αντίληψη για το άτομο.

 Εκτός των άλλων οι ηλεκτρονιακοί τύποι μας δίνουν πληροφόρηση για τον αριθμό των ζευγών ηλεκτρονίων που «μοιράζονται» τα άτομα σε μία χημική ένωση. Όσο περισσότερα είναι αυτά τα κοινά ζεύγη ηλεκτρονίων μεταξύ δύο ατόμων (δεσμοί) τόσο σταθερότερος ο δεσμός και μικρότερο το μήκος του. Η σταθερότητα και το μήκος των χημικών δεσμών επηρεάζει σημαντικά τον τρόπο που αντιδρούν οι χημικές ενώσεις. Όσο σταθερότερος ένας χημικός δεσμός τόσο  μεγαλύτερη η ενέργεια που απαιτείται για  την διάσπασή του και επομένως τόσο ποιο δύσκολα αντιδρά η ένωση που περιέχει ισχυρούς δεσμούς μεταξύ των στοιχείων της.

 Εάν και για ένα απλό μόριο είναι εύκολο να γράψει κανείς των ηλεκτρονιακό τύπο του για τα ποιο σύνθετα αρκετές φορές παρατηρούνται δυσκολίες. Στην Μεθοδολογία #6 που δίνεται στο βιβλίο «Γενική Χημεία Γ΄ Λυκείου» δίνεται μία σειρά απλών κανόνων για την γραφή των ηλεκτρονιακών τύπων του Lewis και για πολυπλοκότερα άτομα. Μερικά παραδείγματα λυμένων ασκήσεων σχετικών με τους ηλεκτρονιακούς τύπους δίνονται εδώ.


[1] Οι ιδιότητες των χημικών ενώσεων όπως η δραστικότητά τους – ευκολία με την οποία αντιδρούν – καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από:

         i.  την σταθερότητα και από το μήκος των δεσμών μεταξύ των ατόμων τους:  Η σταθερότητα των ομοιοπολικών δεσμών αυξάνει όσο αυξάνει ο αριθμός των κοινών ζευγών ηλεκτρονίων μεταξύ των ατόμων τους ενώ αντίθετα το μήκος του δεσμού ελαττώνεται. Οι ηλεκτρονιακές δομές μας βοηθούν να «προβλέψουμε» σε θεωρητικό επίπεδο τον αριθμό των κοινών ζευγών ηλεκτρονίων μεταξύ ατόμων και έτσι μας δίνουν πληροφόρηση για την σταθερότητα και το μήκος του δεσμού

        ii.   Tα ελεύθερα ζεύγη ηλεκτρονίων που έχουν τα άτομα τους: Μόρια με άτομα που έχουν ελεύθερα ζεύγη ηλεκτρονίων μπορούν να γίνουν δότες ζευγών ηλεκτρονίων σε άλλα άτομα που μπορούν να δεχθούν ζεύγη ηλεκτρονίων (π.χ  ΝΗ3 με ΗCl).


Για τις παρατηρήσεις σας:






Advertisements